Bir Cennet İki Atol

Madagaskar ile Afrika'nın güneyi arasında sıkışmış iki küçük Fransız adasından biri yeşil deniz kaplumbağalarına çiftleşme alanı sağlıyor. Diğeriyse Galápagos köpekbalıklarına ev sahipliği yapıyor.

Dans eden iki kaya getirin gözünüzün önüne... Yeşil deniz kaplumbağası cinselliği işte buna benzer bir şey: Sumo güreşçisi boyutunda iki dev yaratık, birbirlerinin kabuğuna kilitlenmiş, mercan resifinin berrak sularında yüzgeçleriyle ağır ağır ilerliyor. Her yıl ortalama 10 bin dişi yeşil deniz kaplumbağası çiftleşmek üzere Madagaskar'ın güneybatı kıyıları açıklarındaki Île Europa'yı çevreleyen bu resifte bir araya geliyor, sonra da yumurtalarını bırakmak için kıyıya çıkıyor.

Yeşil deniz kaplumbağalarının "rastlantısal çokeşlilik" denilen bir üreme taktiği var. Erkek kaplumbağalar, enerjilerini belli bir alanı korumak ya da kavga etmek için değil, serbest bir dişi bulmak ya da çiftleşenlerin arasına girmek için harcıyor. Erkeklerin yüzgeçlerinde ve kuyruklarında, dişilerin kabuğuna tutunmak için kullandıkları büyük tırnaklar var. Bazı erkekler başarılı bir aşığı yerleştiği yerden dövüşerek ve ısırarak, çoğunlukla da çifti yaralayarak indirmeye çalışıyor.

Hormon şaşkını rakiplerden birinin, dişinin üzerindeki erkeğin kabuğuna kilitlendiği de oluyor. Deniz biyoloğu Wallace J. Nichols, "Bu durumun iki numaralı erkeğe hiç yararı yok," diye belirtiyor. Hepsi bir öndeki kaplumbağaya tutunmuş dörtlü erkek kaplumbağa grupları bile görmüş. "Bahçedeki solucanlar böyle bir şey yaptığında olsa olsa ilginç durur," diyor. "Ama 180 kiloluk deniz kaplumbağaları söz konusu olunca olay sirk gösterisine dönüşüyor."

Europa'nın kaplumbağa sirkini izleyen insan sayısı fazla değil. Ada bir doğa rezervi ve suları koruma altında. Yaklaşık 110 kilometre kuzeybatısındaki komşusu Bassas da India gibi, Europa da Madagaskar'ın etrafını uydu gibi çevreleyen beş küçük kara parçasının oluşturduğu Scattered Adaları'ndan biri.

Madagaskar dahil kimi devletlerin karşı çıktığı Fransız egemenliği, stratejik öneme sahip. Scattered Adaları'nın toplam yüzölçümü sadece 44 kilometrekare, ama ayrıcalıklı ekonomik bölgelerinin toplamı 15 bin kat daha büyük. Fransa boyutlarında bir okyanus alanını kapsıyor. Fransa, yasadışı balık ve kaplumbağa avını denetim altında tutuyor, ki bu da adaların biyolojik çeşitliliği açısından önemli. Europa dahil kimi adalarda askeri garnizon ve jandarma konuşlanmış durumda ve suları savaş gemileri tarafından kontrol altında tutuluyor.

Mozambik Kanalı'nın orta yerinde birbirine yakın duran Europa ve Bassas da India aslında tamamen farklı iki yer. Çalılık bir ada olan Europa, sadece yuvalanan kaplumbağalara değil, üreyen bir milyon deniz kuşu çiftine de ev sahipliği yapıyor. Bassas ise suyun üstüne ancak çok küçük bir bölümü çıkan ve yaklaşık 85 kilometrekarelik lagünü köpekbalığı kaynayan bir atol. Her iki ada da Batı Hint Okyanusu'nda varlığını sürdürmeyi başaran az sayıdaki sağlıklı deniz ekosistemleri arasında yer alıyor. Makaleyi fotoğraflayan deniz biyoloğu Thomas Peschak, "Dışarıdan bakıldığında pek bir şeye benzemiyorlar, sıradan birer nokta gibiler," diyor. "Ama burada bir kez daldınız mı, artık başka bir yeri beğenmeyecek kadar şımarıyorsunuz."

Devamını National Geographic Türkiye'nin Nisan 2014 sayısında veya Nisan 2014 iPad edisyonunda okuyabilirsiniz.

Yorum Yaz

Toplam Yorum: 0

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.